Sản xuất thiết bị điện tử tại Khu công nghiệp Nội Bài, Hà Nội. Ảnh: Phạm Hùng
Vững đà tăng trưởng nhưng còn thách thức
Tăng trưởng quý I-2026 của Hà Nội được dẫn dắt bởi công nghiệp xây dựng, với chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 8,5% (trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 8,7%), và dịch vụ tăng 8,21%, đóng góp 5,74 điểm phần trăm vào mức tăng chung. Dù đối mặt với áp lực chi phí từ giá xăng, dầu, song các hoạt động sản xuất, bán lẻ và doanh thu dịch vụ vẫn tăng 11,2%, đạt 252.000 tỷ đồng.
Du lịch Thủ đô phục hồi mạnh mẽ với tổng lượng khách đạt 2.435 nghìn lượt, tăng 33,4%. Thành phố cũng ghi nhận hơn 9.000 doanh nghiệp thành lập mới, tăng mạnh so với cùng kỳ. Đáng chú ý, giải ngân đầu tư công thực hiện trên 24.000 tỷ đồng, đạt 19,07% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao và 15,41% kế hoạch thành phố giao với nhiều dự án trọng điểm được đẩy nhanh tiến độ, cho thấy các “điểm nghẽn” về mặt bằng đã từng bước được tháo gỡ. Đối với cấp xã, bình quân giải ngân đạt 12,91%, trong đó có 30 xã, phường có tỷ lệ giải ngân cao hơn mức bình quân chung.
Mặc dù tăng trưởng tốt, kinh tế Thủ đô vẫn chịu áp lực từ biến động giá nhiên liệu. Theo báo cáo, giá xăng bình quân tháng 3-2026 tăng 28,09% so với tháng trước, dầu diesel tăng 56,62%; so với cùng kỳ năm trước, mức tăng lần lượt là 21,44% và 58,67%.
Diễn biến này kéo theo chi phí vận tải, sản xuất tăng cao, làm gia tăng mặt bằng giá hàng hóa, dịch vụ, đồng thời ảnh hưởng đến sức mua và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, qua đó tạo áp lực lên chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và làm chậm đà tăng trưởng. Thực tế cho thấy, dù số doanh nghiệp thành lập mới tăng mạnh, số doanh nghiệp giải thể cũng tăng 83,1% với 2.760 doanh nghiệp, cùng gần 15,6 nghìn doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động, phản ánh khó khăn vẫn còn lớn. Hoạt động xuất nhập khẩu cũng ghi nhận sự phân hóa. Kim ngạch xuất khẩu đạt 4.185 triệu USD, giảm 8,6%, trong khi nhập khẩu tăng 18,8%, đạt 12.337 triệu USD. CPI bình quân quý I tăng 4,29%, với nhiều nhóm hàng thiết yếu tăng cao.
Trong quý II và thời gian tới, thành phố tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm gồm: Đẩy nhanh giải ngân đầu tư công; tháo gỡ các điểm nghẽn về đất đai, thủ tục đầu tư; ưu tiên triển khai các dự án hạ tầng trọng điểm, đặc biệt là giao thông, đô thị và chống ngập; đẩy nhanh công tác lập quy hoạch, phát triển nhà ở xã hội và chỉnh trang đô thị, góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân.
Thành phố đồng thời định hướng kích cầu tiêu dùng, khai thác tiềm năng văn hóa, du lịch. Thí điểm kinh tế đêm tại Hoàn Kiếm, Tây Hồ; thúc đẩy chuyển đổi số trong thương mại và nâng cao hiệu quả điều hành. Để ứng phó với biến động giá năng lượng, Hà Nội chủ động xây dựng các kịch bản điều hành linh hoạt, góp phần ổn định thị trường...
Cùng với các nhiệm vụ trên, thành phố cũng tập trung vào 5 định hướng lớn trong thời gian tới. Thứ nhất, tập trung giải ngân các công trình lan tỏa cao (cầu sông Hồng, vành đai, hướng tâm, chống ngập, logistics, kết nối vùng) để mở không gian phát triển, tạo đầu tư ngoài ngân sách và việc làm, tăng năng suất đô thị.
Thứ hai, khơi thông đầu tư ngoài ngân sách và khu vực tư nhân. Thành phố sẽ tập trung rà soát 420 dự án ngoài ngân sách và 342 dự án đầu tư công chậm triển khai; tháo gỡ dứt điểm hoặc thu hồi; đẩy nhanh triển khai các đại dự án, trọng tâm là Khu đô thị Olympic, Trục cảnh quan sông Hồng, các khu đô thị đa mục tiêu.
Thứ ba, tạo bước đột phá bằng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao. Hà Nội xác định chủ đề năm là phát triển kinh tế số, đặt mục tiêu ít nhất 80% thủ tục hành chính được cung cấp trực tuyến toàn trình và trên 95% hồ sơ được xử lý hoàn toàn trực tuyến; bố trí hơn 9.090 tỷ đồng cho khoa học - công nghệ ngay từ đầu năm 2026.
Thứ tư, khai thác văn hóa, du lịch, kinh tế đêm, du lịch trải nghiệm, hội nghị, sản phẩm văn hóa số để chuyển từ tăng trưởng thời vụ sang tăng trưởng thường xuyên.
Thứ năm, khai thác tài sản công, đất đai, quỹ nhà, phí lệ phí; xử lý các cơ sở dôi dư, tổng kiểm kê tài sản công, đẩy nhanh đấu giá quỹ đất để chống lãng phí và tạo dư địa đầu tư. Xác định chống lãng phí cũng là một giải pháp tăng trưởng; xử lý nghiêm tình trạng tài sản công sử dụng kém hiệu quả.
Tháo gỡ các “điểm nghẽn” và “cú hích” từ thể chế
Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Đỗ Thu Hằng chia sẻ, để thúc đẩy tăng trưởng, thành phố không chỉ tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp điều hành nhằm tháo gỡ “điểm nghẽn” mà còn hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách...
Rút kinh nghiệm từ những “điểm nghẽn” trong công tác đầu tư công năm 2025, ngay từ những tháng đầu năm 2026, thành phố đã tập trung chỉ đạo quyết liệt; triển khai các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ “điểm nghẽn” kéo dài về giải phóng mặt bằng tại các dự án hạ tầng trọng điểm. Nổi bật là việc áp dụng Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội và Quyết định số 10/2026/QĐ-UBND của UBND thành phố Hà Nội tạo bước đột phá về thể chế, cho phép linh hoạt thu hồi đất trước khi phê duyệt phương án bồi thường trong một số trường hợp, đồng thời áp dụng cơ chế định giá đất tiệm cận thị trường, giúp rút ngắn đáng kể thời gian chuẩn bị đầu tư.
Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị ngày 17-3-2026 về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới, mô hình tăng trưởng mới của Hà Nội được cấu trúc quanh 6 trụ cột chính, bao gồm: Đột phá thể chế; huy động hiệu quả nguồn lực đầu tư; phát triển khoa học, công nghệ; hiện đại hóa hạ tầng; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; và phát triển đồng bộ văn hóa - xã hội. Đây là bước chuyển quan trọng từ tư duy “quản lý” sang “kiến tạo phát triển”. Cụ thể hóa Luật Thủ đô trong phân cấp, phân quyền mạnh mẽ hơn cho các cấp cơ sở, tạo chủ động trong quản lý đầu tư, quy hoạch.
Thành phố tạo đột phá thu hút đầu tư thông qua việc xây dựng cơ chế linh hoạt để thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài FDI chất lượng cao, tập trung vào các dự án công nghệ cao tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc. Hà Nội cũng là một trong những địa phương đầu tiên trong cả nước thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm, đánh dấu bước đi tiên phong trong hoàn thiện thể chế cho đổi mới sáng tạo. Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng nhấn mạnh, Quỹ đầu tư mạo hiểm Hà Nội là công cụ tài chính then chốt để chuyển hóa ý tưởng sáng tạo thành tăng trưởng thực chất.
Thành phố cũng tạo cơ chế mới cho kinh tế số và kinh tế đêm. Theo đó, Hà Nội xây dựng thể chế khuyến khích các mô hình kinh tế mới như: Kinh tế di sản, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, và phát triển thương mại điện tử…, đồng thời hoàn thiện thể chế phát triển công nghiệp hỗ trợ…
Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều yêu cầu và thách thức đan xen, thành phố Hà Nội đã thể hiện quyết tâm chính trị cao độ trong đổi mới tư duy chiến lược, đột phá phương thức lãnh đạo và định hình phong cách làm việc hiện đại: “Đã nói là làm, làm ngay, làm hiệu quả, làm đến cùng”. Thành phố đặt mục tiêu nâng cao hiệu quả điều hành, phát huy tối đa các động lực tăng trưởng, phấn đấu hoàn thành các mục tiêu đề ra.
Quý I vừa qua trong bối cảnh còn nhiều khó khăn, thách thức, thành phố đã đạt được những kết quả tích cực, tạo nền tảng quan trọng cho cả năm. Tổng thu ngân sách đạt khoảng 34,8% dự toán; vốn đầu tư phát triển tăng trên 10%; đặc biệt, giải ngân đầu tư công tăng mạnh ngay từ đầu năm, thể hiện quyết tâm cao trong tổ chức thực hiện.
Công tác cải cách hành chính, phân cấp, ủy quyền có bước tiến rõ nét, với hàng trăm thủ tục được rút ngắn thời gian xử lý, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp. Thành phố cũng đã chủ động, khẩn trương hoàn thiện các định hướng chiến lược lớn, đặc biệt là “bộ ba” nền tảng về cơ chế, chính sách và quy hoạch, tạo dựng không gian phát triển mới và dư địa tăng trưởng dài hạn.
Nhiều điểm nghẽn, dự án tồn đọng kéo dài đã được tập trung tháo gỡ; nhiều mô hình phát triển mới tại cơ sở bước đầu hình thành theo hướng kinh tế số, đổi mới sáng tạo.
Những kết quả này khẳng định sự lãnh đạo xuyên suốt, quyết liệt của Thành ủy; sự giám sát chặt chẽ, đồng hành của HĐND; sự phối hợp của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội và sự nỗ lực rất lớn của toàn hệ thống chính trị.
Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng
“
Hà Nội đang cho thấy quyết tâm rõ ràng trong việc kích hoạt các động lực tăng trưởng mới, mở rộng không gian phát triển và nâng cao chất lượng tăng trưởng. Thành phố đang triển khai đồng thời ba việc trong quý II là: Bứt tốc đầu tư công và giải phóng mặt bằng; khơi thông mạnh nguồn lực xã hội, tư nhân và vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài chất lượng cao; tạo động lực mới từ khoa học, công nghệ, kinh tế số, văn hóa, du lịch và nhân lực chất lượng cao. Tin rằng, những chính sách được chuyển hóa thành hành động cụ thể, tạo nền tảng để Thủ đô tiến gần hơn tới mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững trong cả năm.
GS.TS Trần Thọ Đạt , Nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế quốc dân
Theo hanoimoi.vn