Đổi mới công tác an toàn, vệ sinh lao động trong kỷ nguyên số tại xã Phú Nghĩa

Yêu cầu cấp thiết từ thực tiễn cơ sở

Xã Phú Nghĩa là một trong những địa bàn tiêu biểu với tốc độ phát triển công nghiệp – đô thị mạnh mẽ. Trên địa bàn xã hiện có Khu công nghiệp Phú Nghĩa với quy mô 170 ha; 02 cụm công nghiệp gồm Đông Phú Yên (42,7 ha) và Đông Sơn (05 ha); đồng thời đã được quy hoạch Khu công nghiệp Phú Nghĩa II (350 ha) cùng 02 khu đô thị. Cấu trúc phát triển này cho thấy Phú Nghĩa không chỉ là trung tâm sản xuất hiện tại mà còn là cực tăng trưởng quan trọng trong tương lai.

Sự phát triển nhanh về quy mô và mật độ sản xuất đặt ra nhiều thách thức đối với công tác an toàn, vệ sinh lao động, khi số lượng doanh nghiệp và người lao động tăng cao kéo theo nguy cơ tai nạn lao động ngày càng lớn; đồng thời, sự đa dạng của các ngành nghề như cơ khí, dệt may, chế biến, vật liệu xây dựng… làm phát sinh nhiều yếu tố rủi ro phức tạp; bên cạnh đó, quá trình mở rộng khu công nghiệp gắn với phát triển đô thị tiếp tục làm xuất hiện những nguy cơ mới, đặc biệt trong lĩnh vực xây dựng và hạ tầng.

Thực tiễn đó đòi hỏi công tác ATVSLĐ phải được đổi mới theo hướng chủ động, hiện đại và có tính hệ thống.

1. Đổi mới tư duy quản lý ATVSLĐ – tiếp cận theo không gian công nghiệp tập trung

Với đặc thù có khu, cụm công nghiệp quy mô lớn, công tác an toàn, vệ sinh lao động tại Phú Nghĩa đang từng bước chuyển từ quản lý riêng lẻ sang tiếp cận theo mô hình quản trị rủi ro theo khu vực. Trong Tháng hành động về ATVSLĐ năm 2026, xã đã triển khai nhiều giải pháp thiết thực như hướng dẫn các doanh nghiệp xây dựng hệ thống nhận diện và đánh giá rủi ro theo từng công đoạn sản xuất; tăng cường phối hợp giữa chính quyền, ban quản lý và doanh nghiệp trong chia sẻ thông tin, kinh nghiệm về an toàn lao động; đồng thời khuyến khích ứng dụng công nghệ như camera giám sát, phần mềm quản lý nội bộ trong kiểm soát rủi ro. Đặc biệt, trong bối cảnh chuẩn bị triển khai Khu công nghiệp Phú Nghĩa II, việc xây dựng ngay từ đầu hệ thống quản lý ATVSLĐ trên nền tảng số sẽ tạo tiền đề quan trọng cho phát triển bền vững, góp phần khắc phục những hạn chế của phương thức quản lý truyền thống.

2. Lấy người lao động làm trung tâm – nền tảng của phát triển bền vững

Người lao động vừa là đối tượng cần được bảo vệ, vừa là chủ thể tham gia trực tiếp vào việc xây dựng môi trường làm việc an toàn. Thời gian qua, các doanh nghiệp trên địa bàn đã tích cực triển khai nhiều giải pháp như tổ chức huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động cho người lao động, đặc biệt là lao động mới và lao động thời vụ; duy trì khám sức khỏe định kỳ, chú trọng phát hiện sớm bệnh nghề nghiệp; đồng thời tăng cường đối thoại, tiếp nhận kịp thời các ý kiến phản ánh về nguy cơ mất an toàn trong quá trình làm việc. Nhờ đó, nhận thức và ý thức chấp hành các quy định về ATVSLĐ của người lao động từng bước được nâng cao. Trong môi trường sản xuất quy mô lớn, việc hình thành "văn hóa an toàn" được xác định là yếu tố then chốt, góp phần phòng ngừa rủi ro một cách bền vững và lâu dài.

3. Tăng cường kiểm tra, phòng ngừa rủi ro – tập trung vào lĩnh vực trọng điểm

Trước yêu cầu thực tiễn, công tác kiểm tra an toàn, vệ sinh lao động tại Phú Nghĩa được triển khai theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào các lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ cao như hệ thống điện, thiết bị áp lực, dây chuyền sản xuất trong Khu công nghiệp Phú Nghĩa; các công trình xây dựng hạ tầng, khu đô thị mới; cũng như việc thực hiện quy trình vận hành an toàn và trang bị bảo hộ lao động tại các doanh nghiệp. Bên cạnh hoạt động kiểm tra của cơ quan chức năng, các doanh nghiệp và cơ sở sản xuất được yêu cầu chủ động tự kiểm tra, tự đánh giá định kỳ nhằm kịp thời phát hiện và khắc phục các nguy cơ mất an toàn. Cách làm này góp phần nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp, đồng thời tăng hiệu quả phòng ngừa rủi ro từ sớm, từ xa.

4. Đẩy mạnh tuyên truyền, ứng dụng chuyển đổi số trong ATVSLĐ

Với lực lượng lao động trẻ, năng động, việc kết hợp giữa tuyên truyền truyền thống và ứng dụng công nghệ số trong công tác an toàn, vệ sinh lao động đã mang lại hiệu quả tích cực trên địa bàn xã. Nội dung ATVSLĐ không chỉ được truyền tải qua hệ thống truyền thanh cơ sở mà còn được lan tỏa rộng rãi trên các nền tảng số và mạng xã hội; một số doanh nghiệp đã chủ động triển khai hình thức đào tạo trực tuyến, xây dựng video hướng dẫn thao tác an toàn, giúp người lao động dễ tiếp cận và ghi nhớ. Qua đó, người lao động từng bước hình thành thói quen tiếp cận thông tin nhanh, trực quan, dễ hiểu, góp phần nâng cao nhận thức và kỹ năng phòng ngừa rủi ro. Trong thời gian tới, việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong huấn luyện và giám sát ATVSLĐ sẽ là xu hướng tất yếu, đặc biệt khi các khu công nghiệp mới đi vào hoạt động.

5. Lan tỏa trách nhiệm cộng đồng – gắn ATVSLĐ với phát triển đô thị

Công tác an toàn, vệ sinh lao động không chỉ giới hạn trong phạm vi doanh nghiệp mà còn gắn liền với bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Trong Tháng hành động năm 2026, xã Phú Nghĩa đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực như tổ chức thăm hỏi, hỗ trợ các trường hợp bị tai nạn lao động, thể hiện tinh thần nhân văn; phối hợp đào tạo nghề, giới thiệu việc làm an toàn cho người lao động; đồng thời lồng ghép nội dung ATVSLĐ vào các hoạt động của các tổ chức đoàn thể. Qua đó, nhận thức chung trong cộng đồng về vai trò của ATVSLĐ đối với sự phát triển toàn diện từng bước được nâng cao.

Đặt nền móng cho giai đoạn phát triển mới

Với quy mô phát triển hiện tại cùng định hướng mở rộng trong thời gian tới, xã Phú Nghĩa đang đứng trước nhiều cơ hội nhưng cũng đối mặt với không ít thách thức trong công tác bảo đảm an toàn lao động. Thực tiễn triển khai Tháng hành động về ATVSLĐ năm 2026 cho thấy nhận thức của các cấp, các ngành và doanh nghiệp đã được nâng lên rõ rệt; phương thức triển khai có nhiều đổi mới theo hướng hiện đại, hiệu quả; vai trò của doanh nghiệp và người lao động ngày càng được phát huy. Để đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn mới, cần tiếp tục xây dựng hệ thống quản lý ATVSLĐ theo hướng số hóa, liên thông trong toàn khu công nghiệp; nâng cao năng lực quản lý nhà nước tại cơ sở; đồng thời chủ động tích hợp các tiêu chuẩn an toàn ngay từ khâu quy hoạch và đầu tư. Đổi mới công tác an toàn, vệ sinh lao động tại Phú Nghĩa vì vậy không chỉ là nhiệm vụ trước mắt mà còn là giải pháp chiến lược, góp phần bảo đảm cho sự phát triển bền vững của một trung tâm công nghiệp – đô thị đang hình thành và phát triển.

(Nguyễn Thị Phượng – Phó Trưởng phòng Văn hóa – Xã hội xã Phú Nghĩa)